• mae’r prosiectau arfaethedig yn bodloni amcanion y grant;
• mae angen y grant mewn gwirionedd er mwyn i’r prosiect ddigwydd;
• cedwir at briodoldeb ariannol dros arian cyhoeddus;
• sicrheir datblygu cynaliadwy gwerth am arian;
• mae trefniadau rheoli priodol wedi’u sefydlu i gyflawni canlyniadau a monitro cynnydd.

• rhaglenni a grantiau eraill y Llywodraeth;
• grantiau gan awdurdodau lleol a chyrff statudol eraill;
• cyfraniadau gan y sector gwirfoddol, gan gynnwys rhoddion gan elusennau ac ymddiriedolaethau;
• cyfraniadau gan y sector preifat;
• benthyciadau gan wahanol gyrff.

Gall arian cyfatebol gynnwys ‘cyfraniadau o fath arall’ yn ogystal ag arian – er enghraifft defnyddio staff cyflogedig ar y prosiect, gwirfoddolwyr, a swyddfeydd.

• enwau’r cynlluniau neu brosiectau;
• dyddiad cychwyn a therfynol grantiau;
• enwau cyrff talu neu dderbyn;
• y Rheolwr Prosiect a’r Uwch Gyfrifyddion sy’n gyfrifol amdanynt;
• y diwrnodau priodol ar gyfer paratoi hawliadau;
• os oes angen ardystiad gan archwilydd, dyddiadau cau'r archwilydd;
• y dyddiadau ac y cyflwynwyd ac yr ardystiwyd hawliadau.

• gaffael manylion pob cynllun a hawlir gan y derbyniwr;
• cynnal y Gronfa Ddata o Grantiau;
• cynllunio pryd y paratoir ac yr ardystir hawliadau a datganiadau fel y byddant yn cwrdd â'u dyddiadau cau yn ôl eu trefn;
• rhannu gohebiaeth rhwng y derbyniwr a'r cyrff talu gyda'r archwilydd;

Fel rheol gyffredinol, mae cymorth gwladwriaethol yn anghyfreithlon o dan Gyfraith Ewropeaidd oni bai iddo gael ei awdurdodi gan y Comisiwn Ewropeaidd. Mae’r Comisiwn wedi mabwysiadu canllawiau, fframweithiau ac esemptiadau bloc i egluro ei bolisi cymorth gwladwriaethol. Er enghraifft, mae wedi sefydlu rheolau penodol, gan gynnwys esemptiadau, ar gyfer meysydd fel ymchwil a datblygiad, amddiffyn yr amgylchedd a hyfforddiant.

Mae’r rheoliadau’n gymhleth ac mae’n rhaid cydymffurfio â hwy er mwyn sicrhau bod y cymorth yn gyfreithlon. Mae derbynwyr cymorth anghyfreithlon mewn perygl o gael eu dal yn gyfrifol am gost unrhyw gosb a gymhwysir gan y Gymuned Ewropeaidd ac unrhyw weithredu ar gyfer difrod gan drydydd partïon. 

Pan fydd rhaglen neu brosiect grant yn defnyddio gwariant cyhoeddus (gan gynnwys cronfeydd strwythurol y Gymuned Ewropeaidd) i ddarparu buddion i unrhyw fenter fasnachol, fel arfer bydd rhaid i'r cymorth a ddarperir gydymffurfio â rheoliadau Cymorth Gwladwriaethol y Gymuned Ewropeaidd (er bod terfyn de-minimis nad oes angen i roi gwybod am y cymorth os yw'n is na'r terfyn).

Cyhoeddir canllawiau ar wefan Llywodraeth y DU, cliciwch yma.

• enw’r derbyniwr (ac unrhyw bartneriaeth ehangach a ariennir);
• y gweithgareddau cymwys a gymeradwywyd i gael eu hariannu;
• mathau ar wariant cymwys (ac unrhyw beth arall sy'n anghymwys);
• swm uchaf y grant y bydd gan y derbyniwr hawl iddo;
• natur y grant (cyfalaf, refeniw); 
• cyfradd y gefnogaeth grant a chost uchaf cymwys y prosiect (os yw’r grant yn llai na 100 y cant);
• cyfnod y grant, yn dangos y dyddiadau cychwyn a gorffen a’r dyddiad olaf ar gyfer hawliadau;
• y canlyniadau i’w cyflawni, gan ddangos cerrig milltir a thargedau terfynol;
• y telerau ac amodau ac unrhyw ganllawiau eraill; 
• ffurflen hawlio (ac unrhyw ddatganiad alldro).
  

Dylai’r llythyr gynnwys gofyniad bod y derbyniwr yn dychwelyd llythyr ‘derbyn’ ffurfiol cyfeirir hefyd at ‘lythyrau cynnig’ fel ‘cytundebau cyllid’.

• ailddyrannu adnoddau cyfredol i dargedu nodau rhaglen grant;
• ail-lunio gwasanaethau i adlewyrchu anghenion penodol yn lleol;
• cydgysylltu gwasanaethau, yn enwedig drwy weithio rhyngadrannol a chyflawniad amlasiantaeth;
• dysgu ymarfer da o brosiectau peilot.

• rhoi mewnbwn i reolwyr yr holl dderbynwyr ar yr hyn sydd ei hangen gan y Strategaeth Cyllido Allanol, a sicrhau y cynhwysir buddion pawb;
• cynnal cronfa ddata o brosiectau cyfredol ac arfaethedig gan ddefnyddio cyllid allanol;
• cynnal cronfa ddata o ffynonellau cyllido y gellir eu defnyddio;
• rhoi hyfforddiant priodol i gydweithwyr sy’n gyfrifol am baratoi ceisiadau, am ddatblygu prosiectau ac am reoli/monitro prosiectau;
• darparu trosolwg strategol o godi arian yn allanol a chydlynu cynnydd i'w sicrhau;
• darparu mewnbwn i geisiadau drwy ddefnyddio ymarfer da, gwybodaeth bersonol ac effeithlonrwydd adnoddau i sicrhau bod y derbyniwr yn gwneud y gorau o bob cyfle a ddaw;
• cydlynu a chofnodi manylion pob cais am gyllid a monitro cynnydd; 
• Monitro gweithredu’r prosiect ac effaith cronfeydd, gan sicrhau y cymhwysir strategaethau ymadael yn briodol.

• tystysgrifau gan y derbyniwr (gan ei Reolwr Prosiect, ei Gyfarwyddwr Cyllid neu ei Uwch Swyddog Cyfrifo);
• cysylltiad cyson y corff talu â’r derbyniwr a monitro prosiect;
• defnydd y corff talu o’i hawliau mynediad i ddogfennau; i wybodaeth ac esboniad, ac i archwilio asedau neu gyflawniad gwasanaeth (cyflwynir yr hawliau mynediad hyn yn nhelerau ac amodau'r grant);
• defnydd o archwiliad mewnol (gan y corff talu neu’r derbyniwr);
• adolygiadau o adroddiadau cynnydd a dangosyddion perfformiad.

Yn enwedig, dylai:

• darparu cyfeiriad ac arweiniad ar gyfer y corff derbyn i gymhwyso grantiau ac arian allanol arall (e.e., nawdd preifat, mentrau gan y Llywodraeth a’r UE, loterïau, cronfeydd ymddiriedolaeth, cyfraniadau datblygwyr, derbyniadau cyfalaf) i brosiectau dros y tymor canolig;
• nodi materion allweddol (amcanion) y mae angen mynd i’r afael â hwy a’r methodau a ddefnyddir i’w hateb; a 
• nodi gweithgareddau a chyfrifoldebau i sicrhau yr atebir y nodau.

Mae talu’r grant yn amodol ar gydymffurfio â’r telerau ac amodau ac ar wneud cynnydd boddhaol yn erbyn cerrig milltir tuag at amcanion a thargedau.

• gofyniad am i’r derbyniwr gadw at y telerau a'r amodau;
• trefniadau rheoli, cyfrifo, bancio, cadw cofnodion a phartneriaeth;
• method ac amserlen taliadau grantiau a chyfrifo/bancio;
• defnydd y grant at y pwrpasau a gytunwyd arnynt yn unig;
• ychwaneged;
• mae angen cytundeb i newid cwmpas neu fanylion prosiect;
• buddiolwyr cymwys;
• unrhyw derfynau daearyddol neu eraill i weithgareddau;
• darpariaethau ar gyfer tanwario, trosglwyddiadau a llithriadau a rhoi unrhyw estyniad yn yr amser;
• gofynion arian cyfatebol a chymorth gwladwriaethol;
• trethi, e.e. Treth Ar Werth, treth stamp;
• trefniadau monitro trwy'r corff talu a chan y derbyniwr;
• cyflwyno adroddiadau cynnydd ffurfiol;
• pwyntiau adolygu cynnydd;
• gwerthuso; 
• anwiredd, cuddiad, atal gwybodaeth;

Darpariaethau ar gyfer atal, terfynu ac adennill grant:

• yswiriannau;
• cyhoeddusrwydd;
• an-asiantaeth;
• amrywiaeth, cyfleoedd cyfartal, materion Cymraeg a materion iaith eraill, gwahaniaethu ar sail anabledd, 
• materion amgylcheddol/datblygu cynaliadwy;
• hawlfraint a hawliau eiddo deallusol;
• asedau (caffaeliad, gwarchodaeth, newidiadau mewn defnydd, gwaredu);
• caffaeliad;
• trefniadau olynu;
• ardystio (gan gynnwys ardystio gan archwilwyr neu gyfrifon annibynnol).

• yr awdurdod lleol;
• partneriaeth; 
• elusen;  
• cwmni buddsoddi mewn cymuned neu gwmni cyfyngedig drwy warant.

Mewn rhai achosion, bydd y corff talu grant yn gosod telerau ac amodau sy'n parhau i roi llais iddo yn y ffordd y defnyddir asedau neu y'u gwaredir; sut y cedwir cofnodion; a sut y dylid cymhwyso incwm y dyfodol neu sut y dylid ei rannu.