2011

Yn ei adroddiad gwella blynyddol ar gyfer 2009-10 nododd Archwilydd Cyffredinol Cymru rai negeseuon pwysig ynghylch y ffordd y mae Cyngor Sir Powys yn bwriadu gwella ei wasanaethau. Yr adroddiad hwn yw'r cyntaf o'i fath, yn dilyn deddfwriaeth newydd ym mis Ebrill 2010, sy'n ei gwneud yn ofynnol i gynghorau wneud trefniadau i wella eu gwasanaethau a'r ffordd maent yn gweithio. Bu'r flwyddyn gyntaf hon yn un o addasu, ac mae'r adroddiad hwn yn fan cychwyn i'r Archwilydd Cyffredinol gynnal asesiadau mwy cyflawn o'r ffordd y mae cynghorau'n perfformio mewn blynyddoedd i ddod.

Prif neges yr adroddiad oedd bod y Cyngor wedi cael anhawster cyflawni ei flaenoriaethau yn y gorffennol ac felly mae'n ymrwymedig i newid ei ffordd draddodiadol o ddarparu gwasanaethau drwy adrannau unigol. Mae'r Cyngor yn datblygu dull uchelgeisiol a thrawsbynciol sydd â'r potensial i gyflawni gwelliannau os caiff trefniadau ategol eu rhoi ar waith yn gyflym. Ceir crynodeb o gasgliadau allweddol yr adroddiad isod.

Bu'r Cyngor yn araf i newid. Cofnodwyd hefyd nad yw'r Cyngor yn cael gwybodaeth dda am sut mae'n perfformio nac yn gwneud y defnydd gorau o'i bobl a TG. Er bod y Cyngor yn rheoli ei faterion ariannol yn gymharol dda, nid yw'n cynllunio digon ar gyfer y dyfodol.

Cyhoeddodd y Cyngor ei amcanion gwella yn ei Gynllun Gwella Corfforaethol ym mis Gorffennaf 2010. Ers i ni gyhoeddi ein Hasesiad Corfforaethol, er bod y Cyngor wedi gwneud rhywfaint o gynnydd, nid yw wedi dangos hyd yma ei fod yn gwybod yn glir beth y mae angen iddo ei wneud i gyflawni ei amcanion gwella, a ph'un a all fforddio i wneud hynny.

O ran helpu pobl mewn angen, mae angen hirsefydledig i foderneiddio gwasanaethau i oedolion. Her fawr sy'n wynebu'r Cyngor yw'r cynllun i integreiddio gwasanaethau'r Cyngor a'r Bwrdd Iechyd er mwyn gwella eu hansawdd a'u heffeithlonrwydd, a sicrhau canlyniadau buddiol i ddinasyddion Powys. Mae angen i'r Cyngor sicrhau y rhoddir trefniadau llywodraethu priodol ar waith a'i fod yn datblygu'r gallu a'r capasiti angenrheidiol i gyflwyno'r newid hwn er mwyn cyflawni ei agenda gwella uchelgeisiol.

Ymhlith yr heriau allweddol eraill sy'n wynebu'r Cyngor mae lleihad yn nifer y disgyblion ac ôl-groniad o ran gwaith cynnal a chadw ysgolion a cholegau. Mae strategaeth y Cyngor ar gyfer mynd i'r afael â'r heriau hyn yn ei chamau cynnar ond mae ganddi rai nodweddion cadarn.

Ôl-troed ecolegol Powys oedd yr uchaf ond un yng Nghymru. Mae'r Cyngor wedi pennu amcan i leihau faint o wastraff a anfonir i safleoedd tirlenwi ac, er ei fod yn tanberfformio ar hyn o bryd, mae'n cyflwyno gwasanaeth casglu newydd i fynd i'r afael â hyn.

Mae datganiadau cyfrifyddu'r Cyngor yn rhoi darlun cywir a theg o drafodion ariannol yr Cyngor.